klompen

Ze waren ongedragen en de laklaag glom nog volop. En toevallig ook nog in mijn maat… Een paar jaar geleden kocht ik bij de kringloopwinkel een stel Hollandse klompen. Ze glimmen al lang niet meer zo hard, maar versleten zijn ze nog steeds niet. Nu heeft iedereen de mond vol over duurzaamheid en de continu groeiende afvalberg. Maar ondertussen loopt bijna de hele wereld op schoeisel van rubber, leer of plastic. Dan breekt je toch de klomp?

In het begin was het even wennen om er weer op te lopen. Maar al heel snel kromde ik automatisch de tenen bij het optillen van de voeten. Vereiste is wel dat je hier en daar over een (gezond) laagje eelt moet beschikken. Dus voor mensen die elke maand bij de pedicure zitten is de klomp misschien wat minder geschikt. Of je moet wat dikkere sokken aantrekken.

De klomp is een verdomd goed doordacht concept.

Nu wil ik niet zeggen dat vroeger alles beter was. Stel je voor dat je eigenlijk orthopedische schoenen nodig hebt en de hele dag op klompen zou moeten lopen. Maar toch is de klomp wel een verdomd goed doordacht concept. Slijtvast en oersterk. Ze zouden zelfs veiliger zijn dan veiligheidsschoenen met stalen neus. En eenmaal versleten  gooi je (ongelakte) klompen zo in de kachel. Of je boort er gaten in, poot er een plantje in en zet ze vervolgens ergens in je tuin.

Ondanks alle goede eigenschappen van de klomp ziet het er voor het ambacht niet al te best uit. Het aantal klompenmakers dat met de hand klompen kan maken, is in Nederland op een paar handen te tellen. Ton Verheijen is behalve klompenmaker ook een van de weinige leermeesters. Het is alles behalve een lichte opleiding. Verheijen vertelde ooit tegen het AD dat het zo’n drie jaar duurt voordat je een beetje een knappe klomp kunt maken. Met recht een ambacht dus.

’s Werelds grootste klomp

In het Twentse Enter maken de gebroeders Nijhof sinds 1977 nog steeds dagelijks klompen. In het Gelderse Beltrum staat sinds 1938 Klompenfabriek Nijhuis, naar verluidt de grootste klompenfabriek ter wereld. In Enter schijnt dan weer ’s werelds grootste klomp uit één stuk te staan en hier worden nog regelmatig mensen opgeleid tot klompenmaker. Ik ga er – als de coronamaatregelen het weer toe laten – eens een kijkje nemen. Tot die tijd kan ik me vast oriënteren bij Nijhof of Nijhuis op een nieuw degelijk paar. Keus genoeg! Kijk jij ook eens rond, want als niemand meer klompen koopt of er überhaupt op loopt, dan zal straks niemand ze nog maken. Dat zou iedereen op z’n klompen moeten aanvoelen.

800 jaar
Vroeger maakten boeren en vissers voornamelijk in de wintermaanden klompen. Eeuwenlang gebeurde dit met de hand. Volgens het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland gaat het ambacht zeker 800 jaar terug. De oudste klompen die in ons land zijn gevonden, stammen volgens het kenniscentrum uit de elfde eeuw. Vanaf het einde van de negentiende eeuw werden klompen steeds meer machinaal gemaakt. Vanaf eind jaren ’50 van de vorige eeuw daalde de productie van klompen razendsnel, omdat mensen meer op schoenen gingen lopen. Mede door de stijgende welvaart.


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *